Hèhè, eindelijk!

June 19, 2018

Share this article:

Wie vorige week de beurskoers in de gaten heeft gehouden moet iets zijn opgevallen. Afgelopen dagen hebben namelijk de Amerikaanse, Europese en Japanse centrale banken hun nieuw monetair beleid gepresenteerd, wat flink wat schommelingen in de koersen als gevolg had. Eerst was de Amerikaanse Federal Reserve aan de beurt, gevolgd door de Europese Centrale Bank en als laatst presenteerde ook vrijdag de Bank of Japan hun nieuwe plan. Sinds de crisis hanteerden deze centrale banken een zogenaamd crisisbeleid, een beleid met lage rentes gepaard met hoge investeringen, maar lijkt hier eindelijk een einde aan te komen? Een mogelijk begin in een nieuwe richting, wat ook veranderingen voor bedrijven, beleggers en zelfs consumenten betekent. Gespannen wachtten daarom heel Wall Street, Europese beleggers en bedrijven over de hele wereld het oordeel af.
 
De Federal Reserve was afgelopen woensdag de eerste die hun nieuwe plan naar buiten brachten. De Fed (afkorting van de Federal Reserve System) liet weten voorgoed afscheid te nemen van het crisisbeleid. Voorzitter Jerome Powell kondigde aan dat er een einde aan de lage rentes komt. Een grote stap voor de Amerikaanse economie, maar geen onverwachte maatregel. Sinds 2015 zijn de Amerikaanse centrale banken al bezig met het beetje bij beetje verhogen van de rente. Na zeven jaar een rente gehad te hebben van nagenoeg nul procent,  hebben de Amerikanen al zeven renteverhogingen achter de rug en met positief resultaat. De werkloosheid in de Verenigde Staten is historisch laag, er is economische groei en de kerninflatie ligt bijna rond de gewenste 2%. Kerninflatie is een maatstaf die geen rekening houdt met de schommelende voedsel- en energieprijzen, waardoor deze over het algemeen stabieler is dan het totale inflatiecijfer.
 
De Fed liet tijdens het perscommuniqué weten de beleidsrente te verhogen met 25 basispunten naar een bandbreedte van 1.75% tot 2%, met verwachting dat er nog twee andere rentestappen aankomen dit jaar. Een basispunt staat gelijk aan één honderdste van een procent, 25 basispunten houdt dus een stijging van 0.25% in.  Als gevolg sloten woensdag de aandelen op Wall Street lager. Bedrijven lenen geld om te investeren en ondanks dat er rente betaald moet worden over dit geld maken bedrijven winst op dit krediet. Wanneer de rente stijgt daalt echter de winst per aandeel, met als gevolg dat het rendement op minder risicovolle beleggingen, zoals obligatieleningen hoger ligt. Zo verloor de Nasdaq 0.1%, en ook de S&P 500 en de Dow Jones eindigden rood. Desondanks is de belangrijkste boodschap van het monetair besluit van de Federale Reserve dat de economie het erg goed doet en er gunstige vooruitzichten zijn. Wel blijft de Fed alles goed in de gaten houden. “We gaan niet over op de automatische piloot”, aldus Jerome Powell.
 
Na het besluit van de Fed, was het donderdag aan de Europese Centrale Bank om hun monetair beleid te presenteren. De belangrijkste vraag was hier niet wat de beslissing zou zijn rond het rentebeleid, maar of er eindelijk een einde zou komen aan het opkoopprogramma van de ECB. Sinds maart 2015 heeft de ECB met de zogenaamde QE (Quantative Easing) al €2431  miljard in de Europese economie gepompt. Met dit opkoopprogramma koopt de ECB obligaties van banken met als doel het aanjagen van de economie en de inflatie. Aanvankelijk zou de ECB alleen staatsobligaties opkopen, maar sinds maart 2016 begon de ECB ook met het overnemen van bedrijfsobligaties waarmee de maandelijkse uitgave van €60 miljard naar €80 miljard werden opgeschroefd. De aankoop van obligaties door de ECB zorgt voor meer liquiditeit bij banken en een stijging in de koersen van deze obligaties. Hierdoor dalen verschillende renteniveaus en kunnen banken goedkoper leningen verstrekken. Dit alles heeft als gevolg dat consumptie, investeringen en uiteindelijk ook de economische groei en inflatie stijgt.

ECB-president Mario Draghi in Riga. Bron: The Guardian. Fotograaf: Daniel Roland/AFP/Getty Images


In Riga maakte ECB-president Mario Draghi donderdag bekend dat het opkoopprogramma na december zal ophouden. Tegenwoordig zijn de maandelijkse kosten alweer teruggeschroefd naar €30 miljard, maar per 2019 komt ook hier een einde aan. Sinds het opkoopprogramma hebben bedrijven en overheden zowat gratis geld kunnen lenen, daarnaast zijn de koersen gestegen, maar is ook het rendement op nieuwe beleggingen gedaald. Als gevolg zijn beleggers op zoek gegaan naar nieuwe markten waar meer rendement te behalen viel. Zo trokken markten als vastgoed, private equity en hefboomleningen nieuwe beleggers aan, een kans op meer winst maar wel met grotere risico’s. Verder bezit de ECB ondertussen ongeveer 20% van de bedrijfsobligatiemarkt, met als gevolg dat de marktwerking hier haast is stopgezet. Er is nauwelijks nog verschil in rentetarief tussen stabiele en risicovolle bedrijven. Bedrijven met een zwakke balans konden namelijk onder het opkoopprogramma onder goede condities obligaties uitzetten. Wanneer de rente weer zal stijgen, zullen deze bedrijven als eerste in de problemen komen.
 
In Amerika ging de afbouw van het opkoopprogramma gepaard met een volledig crisisbeleid in Europa en Japan. In Europa hebben we niet zo’n luxe positie, het beëindigen van QE zal daarom grotere gevolgen hebben. Er zal weer meer gekeken worden naar de kwaliteit van bedrijven en langzaam zal de marktwerking in de bedrijfsobligatiemarkt weer terugkeren. Echter liet Mario Draghi weten dat er nog geen sprake is van een renteverhoging, pas in de zomer van 2019 zal hier weer naar gekeken worden. Of het opkoopprogramma daadwerkelijk de gewenste resultaten heeft geboekt blijft een groot discussiepunt. Tegenstanders stellen dat het opkoopprogramma nauwelijks economische groei en inflatie heeft gestimuleerd, terwijl voorstanders van mening zijn dat QE juist een periode van inflatie en economische crisis heeft voorkomen. Desondanks is duidelijk dat na december de beschermende hand van de ECB weg zal vallen, waardoor de volatiliteit van de koersen weer zal terugkeren. Volgens obligatiebelegger Sander Bus kon dit niet snel genoeg gebeuren: ‘Mijn eerste reactie? Hèhè, eindelijk!’
 
Tenslotte was het vrijdag de beurt aan de Bank of Japan om het gekozen monetaire beleid te presenteren. Niet geheel onverwacht lieten zij weten het huidige monetaire beleid niet aan te passen. Dit houdt in dat de beleidsrente op -0.1% blijft staan en er nog jaarlijks ongeveer €630 miljard (¥80,000 miljard) in de economie wordt gepompt om de tienjaarsrente rond de nul te houden. Een negatief rentetarief op korte termijn is om investeringen te stimuleren en om zo economische groei en inflatie aan te wakkeren. In tegenstelling tot de Verenigde Staten is er in Japan namelijk nog steeds sprake van een gematigde groei, en een inflatie van tussen de 0.5% en de 1%. Voor Japan is een gezonde economie nog niet inzicht.
 
Zowel op woensdag, als donderdag en vrijdag waren er geen grote verrassingen. Zoals vooraf was voorspeld, kondigde de Federal Reserve aan de rente te verhogen en lieten de Europese Banken weten na een paar jaar eindelijk een punt achter het opkoopprogramma te zetten. Verder zet de Bank of Japan het huidige beleid rustig voort. Zowel Japan als Europa hopen dat de economische groei en de inflatie zullen groeien zoals dit zich in de afgelopen jaren in Amerika heeft voorgedaan. Met de normalisering van het monetaire beleid steekt de Federal Reserve met kop en schouders boven zijn collega’s uit. Daarnaast neemt Mario Draghi met het afbouwen van QE een stap in de goede richting en is voor Japan een einde aan het crisisbeleid nog ver te zoeken.


Dit artikel is geschreven door Fenna Beentjes

Read more

Tornado Cash

Tornado Cash

Tornado Cash is a tool used on the blockchain. Specifically on the Ethereum blockchain and is known as a crypto mixer. Recently Tornado Cash has been in the news because it has been added to the Specially Designated National & Blocked Persons List (SDN). This...

Portfolio dynamics 101

Portfolio dynamics 101

A portfolio is a collection of financial investments like stocks, bonds, commodities, cash, and cash equivalents, including closed-end funds and exchange-traded funds (ETFs). People generally believe that stocks, bonds, and cash comprise the core of a portfolio....